Uncategorized

6 pytań, które sprowadzają nas z chmur na ziemię

Opublikowano na przez Dorota Zielińska
14
maj

Czy można przestać kochać w 15 minut? Psychologia miłości i 6 pytań, które zdejmują różowe okulary

Przez lata wierzyliśmy, że miłość to coś magicznego. Że jeśli spotkamy „tę jedyną osobę”, uczucie będzie trwało mimo wszystko. Psychologia relacji pokazuje jednak coś zupełnie innego. Bardzo często nie zakochujemy się w człowieku, ale w obrazie, który stworzyliśmy sobie w głowie.

Dr Arthur Aron – psycholog zajmujący się badaniem bliskości i zakochania – zasłynął eksperymentem opartym na 36 pytaniach budujących więź emocjonalną między dwojgiem ludzi. Jego badania pokazały, że intymność można tworzyć świadomie. Z czasem pojawiła się jednak również odwrotna refleksja: skoro można wzmacniać uczucia, być może można je także osłabiać.

Na tym opiera się tak zwany proces „de-romantyzacji”, czyli świadomego zdejmowania idealizacji z partnera. Nie chodzi o nienawiść ani tłumienie emocji. Chodzi o zobaczenie relacji taką, jaka naprawdę jest.

Kilka prostych pytań potrafi uruchomić w mózgu coś bardzo ważnego: konfrontację z rzeczywistością.

Czy ta osoba naprawdę daje mi wsparcie każdego dnia?
Czy gdybym spotkał ją dziś po raz pierwszy, ponownie chciałbym wejść w tę relację?
Ile razy rezygnowałem z siebie, swoich granic i potrzeb?
Czy ta relacja sprawia, że staję się spokojniejszy i silniejszy, czy raczej bardziej lękowy i zmęczony?

To właśnie tutaj często zaczyna pękać iluzja.

Psychologia miłości pokazuje, że mózg bardzo długo podtrzymuje zakochanie dzięki idealizacji. Pomijamy czerwone flagi, usprawiedliwiamy czyjeś zachowania i trzymamy się wspomnień zamiast faktów. Dopiero kiedy zaczynamy patrzeć chłodniej, emocje stopniowo słabną.

I właśnie dlatego tak wiele osób po rozstaniu mówi:
„Nie tęskniłam za nim. Tęskniłam za tym, kim miał być.”

Czasami największym aktem miłości wobec siebie nie jest walka o relację za wszelką cenę, ale odzyskanie własnego spokoju, poczucia wartości i kontaktu ze sobą.

Zdrowa miłość nie odbiera energii. Zdrowa miłość nie wymaga ciągłego poświęcania siebie.

Jak działa idealizacja? Dlaczego zakochujemy się bardziej w obrazie niż w człowieku

Kiedy się zakochujemy, bardzo rzadko widzimy drugiego człowieka takim, jakim naprawdę jest. W rzeczywistości zakochujemy się głównie w emocjach, które przy nim odczuwamy, oraz w historii, którą nasz mózg zaczyna sobie tworzyć.

To właśnie dlatego na początku relacji wiele osób mówi:
„On jest idealny.”
„Nigdy wcześniej czegoś takiego nie czułam.”
„To musi być przeznaczenie.”

Problem polega na tym, że mózg w stanie zakochania nie działa całkowicie racjonalnie. Wręcz przeciwnie – uruchamia mechanizm idealizacji. Oznacza to, że podświadomie wyolbrzymiamy zalety drugiej osoby, a jednocześnie ignorujemy sygnały ostrzegawcze.

Psychologia relacji pokazuje, że człowiek nie zakochuje się wyłącznie w realnej osobie. Zakochuje się również w swoich wyobrażeniach, potrzebach i brakach emocjonalnych. Jeśli ktoś daje nam uwagę po długim okresie samotności, może wydawać się „wyjątkowy”. Jeśli ktoś przypomina nam emocjonalnie niedostępnego rodzica, mózg może odczytać tę znajomość jako intensywną i „głęboką”, choć w rzeczywistości jest to aktywacja starych schematów emocjonalnych.

To właśnie dlatego tak wiele osób tkwi w relacjach, które obiektywnie nie są dla nich dobre. Nie kochają rzeczywistości. Kochają potencjał. Obietnicę. Wizję tego, kim druga osoba „mogłaby być”, gdyby tylko bardziej się starała.

W stanie zakochania ogromną rolę odgrywa również chemia mózgu. Najważniejsza jest dopamina – neuroprzekaźnik odpowiedzialny za przyjemność, ekscytację i nagrodę. To ona sprawia, że ciągle sprawdzamy telefon, analizujemy wiadomości i myślimy o drugiej osobie niemal obsesyjnie. Dopamina działa podobnie jak mechanizm uzależnienia. Mózg dostaje emocjonalny „strzał”, więc chce więcej.

Drugim ważnym hormonem jest oksytocyna, nazywana hormonem więzi. Wydziela się podczas bliskości, dotyku, pocałunków czy seksu. To właśnie ona buduje poczucie przywiązania i bezpieczeństwa. Problem w tym, że oksytocyna nie odróżnia zdrowej relacji od toksycznej. Możemy przywiązać się nawet do osoby, która nas rani.

Do tego dochodzi efekt tak zwanych „różowych okularów”. Mózg filtruje informacje w taki sposób, aby utrzymać emocjonalne zaangażowanie. Widzimy to, co chcemy widzieć. Tłumaczymy czerwone flagi stresem, trudnym dzieciństwem albo „ciężkim okresem” partnera. Bronimy relacji nawet wtedy, gdy zaczyna odbierać nam spokój, energię i poczucie własnej wartości.

I właśnie dlatego odkochanie bywa tak trudne. Bo nie tracimy wyłącznie człowieka. Tracimy także iluzję przyszłości, którą z nim stworzyliśmy w głowie.

Dopiero kiedy emocje zaczynają opadać, pojawia się przestrzeń na pytanie:
„Czy naprawdę kochałam tę osobę… czy raczej swoje wyobrażenie o niej?”

De-romantyzacja: 6 pytań, które pomagają odzyskać siebie po trudnej relacji

Psychologia miłości pokazuje, że zakochanie bardzo często opiera się na idealizacji. Widzimy nie człowieka, ale własne marzenia, potrzeby i wyobrażenia. Dlatego tak trudno odpuścić relację, nawet wtedy, gdy przynosi więcej bólu niż spokoju.

Proces de-romantyzacji nie polega na tym, by nagle znienawidzić drugą osobę. Chodzi o coś znacznie ważniejszego: zobaczyć prawdę. Bez „różowych okularów”. Bez tłumaczenia wszystkiego samotnością, chemią czy nadzieją, że „on jeszcze się zmieni”.

Te 6 pytań pomaga wyjść z iluzji i odzyskać kontakt ze sobą.

1. Co ta osoba robi dla mnie każdego dnia?

To pytanie wydaje się proste, ale dla wielu osób okazuje się bardzo trudne.

Nie chodzi o wspomnienia sprzed roku. Nie chodzi o romantyczne deklaracje ani potencjał. Chodzi o codzienność. O fakty.

Czy ta osoba:

  • interesuje się Twoim samopoczuciem?

  • wspiera Cię emocjonalnie?

  • daje Ci poczucie bezpieczeństwa?

  • szanuje Twoje granice?

  • jest obecna także wtedy, gdy masz trudny dzień?

Wiele osób odkrywa w tym momencie coś bolesnego. Że od miesięcy żyją bardziej wspomnieniem relacji niż samą relacją.

„On kiedyś był czuły.”
„Kiedyś się starał.”
„Na początku było inaczej.”

Mózg bardzo lubi wracać do początku znajomości, bo właśnie tam było najwięcej dopaminy i emocjonalnego pobudzenia. Problem w tym, że zdrową relację buduje codzienność, a nie intensywny początek.

Jeśli ktoś regularnie ignoruje Twoje potrzeby, znika emocjonalnie, nie dotrzymuje słowa albo sprawia, że ciągle czujesz niepokój – organizm zaczyna funkcjonować w stresie. Nawet jeśli nadal nazywasz to miłością.

Dlatego pierwsze pytanie sprowadza nas na ziemię. Oddziela marzenie od rzeczywistości.

2. Gdybym poznał(a) tę osobę dziś, czy wybrał(a)bym ją ponownie?

To jedno z najmocniejszych pytań psychologicznych.

Wyobraź sobie, że nie masz wspólnej historii. Nie ma przywiązania, wspomnień, wspólnych zdjęć ani tęsknoty. Spotykasz tę osobę dziś – dokładnie taką, jaka jest teraz.

Czy naprawdę chciał(a)byś wejść w tę relację jeszcze raz?

Czy zachwyciłoby Cię:

  • unikanie rozmów?

  • brak zaangażowania?

  • emocjonalny chaos?

  • zazdrość?

  • niedostępność?

  • ciągłe mieszane sygnały?

Bardzo często odpowiedź brzmi: „nie”.

I właśnie wtedy zaczyna pękać idealizacja.

Nasz mózg przywiązuje się nie tylko do człowieka, ale także do inwestycji emocjonalnej. Im więcej czasu, energii i uczuć włożyliśmy w relację, tym trudniej się wycofać. Nawet jeśli relacja już dawno przestała być dobra.

To trochę jak siedzenie w kinie na fatalnym filmie tylko dlatego, że obejrzeliśmy już połowę.

To pytanie pozwala spojrzeć świeżym okiem. Bez historii. Bez uzależnienia od emocjonalnych wzlotów i upadków.

3. Ile poświęciłem(am) siebie, a ile dostałem(am) w zamian?

Toksyczne relacje często opierają się na nierównowadze.

Jedna osoba ciągle:

  • tłumaczy,

  • ratuje,

  • wybacza,

  • czeka,

  • walczy,

  • dopasowuje się,

  • rezygnuje z siebie.

A druga głównie bierze.

Wiele osób myli poświęcanie się z miłością. Tymczasem zdrowa relacja nie wymaga ciągłego rezygnowania z własnych granic, potrzeb i spokoju psychicznego.

Spróbuj zrobić dwie listy.

Na jednej zapisz:

  • z czego zrezygnowałeś,

  • ile razy przemilczałeś własny ból,

  • ile energii poświęciłeś na ratowanie relacji.

Na drugiej:

  • co realnie dostałeś,

  • jak często czułeś się ważny,

  • czy czułeś wsparcie i bezpieczeństwo.

To ćwiczenie bywa brutalne, bo pokazuje nierównowagę, której wcześniej nie chcieliśmy widzieć.

Psychologia relacji jasno pokazuje, że człowiek może uzależnić się od samego procesu „zasługiwania na miłość”. Im trudniejsza relacja, tym bardziej próbujemy udowodnić swoją wartość.

Ale miłość nie powinna być egzaminem.

4. Co dostaję w tej relacji, czego nie mogę dostać gdzie indziej albo od siebie?

Na początku wiele osób odpowiada:
„Bo tylko przy nim czuję się wyjątkowa.”
„Tylko on mnie rozumie.”
„Nigdy nikogo takiego nie spotkam.”

Jednak kiedy zaczynamy analizować głębiej, okazuje się często, że większość tych potrzeb można zaspokoić inaczej.

Bliskość?
Można budować ją także z przyjaciółmi, rodziną i zdrowymi ludźmi.

Poczucie ważności?
Można odbudować je poprzez rozwój własny i terapię.

Spokój?
Paradoksalnie wiele osób odzyskuje go dopiero po odejściu z relacji.

Często trzymamy się człowieka nie dlatego, że daje nam coś wyjątkowego, ale dlatego, że boimy się pustki po nim.

A to ogromna różnica.

Lęk przed samotnością potrafi sprawić, że przeciętna relacja wydaje się „miłością życia”. Mózg zaczyna wierzyć, że bez tej osoby sobie nie poradzimy.

Tymczasem bardzo wiele osób po rozstaniu mówi później:
„Najbardziej bałam się odejść. A kiedy odeszłam, wrócił spokój.”

To pytanie pomaga odzyskać perspektywę i zobaczyć, że źródło bezpieczeństwa powinno znajdować się przede wszystkim w nas.

5. Kim stałem(am) się przy tej osobie?

To pytanie jest niezwykle ważne, bo pokazuje realny wpływ relacji na psychikę.

Czy przy tej osobie:

  • rozkwitałeś?

  • czułeś więcej energii?

  • byłeś spokojniejszy?

  • rozwijałeś się?

Czy może odwrotnie:

  • zacząłeś żyć w lęku,

  • analizować każdą wiadomość,

  • tracić pewność siebie,

  • zaniedbywać siebie,

  • tłumić emocje?

Zdrowa miłość daje przestrzeń do wzrostu. Toksyczna relacja często uruchamia tryb przetrwania.

Człowiek przestaje być sobą. Zaczyna żyć w napięciu i emocjonalnym chaosie. Coraz mniej śmiechu, spontaniczności i lekkości. Coraz więcej kontroli, analizowania i zmęczenia.

I właśnie wtedy warto zadać sobie jedno trudne pytanie:
„Czy naprawdę chcę tak wyglądać za 5 lat?”

Miłość nie powinna odbierać nam życia. Nie powinna sprawiać, że gaśniemy emocjonalnie.

6. Co powiedział(a)bym najlepszemu przyjacielowi na moim miejscu?

To pytanie uruchamia coś bardzo ważnego: dystans.

Kiedy jesteśmy w środku relacji, emocje często zagłuszają logikę. Tłumaczymy zachowania partnera, bronimy go i szukamy usprawiedliwień.

Ale gdy identyczną historię opowiada nam przyjaciółka, nagle wszystko staje się jasne.

„On Cię ignoruje.”
„Ona manipuluje.”
„To nie jest zdrowe.”
„Zasługujesz na coś lepszego.”

Dlaczego wobec innych widzimy więcej?

Bo nie jesteśmy pod wpływem chemii emocjonalnej.

To pytanie pomaga wyjść z roli osoby zakochanej i spojrzeć na sytuację z boku. Bardzo często właśnie wtedy pojawia się pierwsza prawdziwa szczerość wobec siebie.

I czasem ta szczerość brzmi:
„Ja już nie walczę o miłość. Ja walczę o okruchy uwagi.”

A to są dwie zupełnie różne rzeczy.

De-romantyzacja nie ma na celu zabicia uczuć. Ma pomóc odzyskać kontakt z rzeczywistością. Bo czasem największym uzdrowieniem nie jest odzyskanie drugiej osoby, ale odzyskanie siebie.

 

Dorota Zielińska

Hipnoza zaraz po psychoterapii to najskuteczniejsze narzędzie do zmian jakie mamy dokonać w życiu. Dzięki impulsowi do działania nie rozwodzimy sie latami nad swoim losem, tylko przechodzimy do działania. Prokrastynacja? Brak odwagi do działania? Trudne relacje? Wszystko znika po sesjach hipnoterapeutycznych. Najbardziej w Hipnoterapii podoba mi się to, że to każdy ma swoje zasoby, swoje mocne strony i własnie to wykorzystujemy w procesie zmian. Kazdy jest inny. W procesie hipnozy jestem tylko przewodnikiem, któy pomaga dotrzeć do indywidualnie wybranego celu.